डोल्पामा मनाउँछन बेग्लै दशैं

मुलकभर दसैँको टीका लगाउने एकै साइत भए पनि डोल्पाको त्रिपुराकोटमा भने टीकाको आफ्नै साइत, जमरा लाउने आफ्नै चलन छ । त्यहाँको देवताका नियमअनुसार परापूर्वकालदेखि नै त्रिपुराकोटबासीको आफ्नै चलन रहेकको हो।

त्रिपुराकोटमा बसोबास गदै आएका न्यौपाने,  देवकोटा,  पाण्डे, विष्ट , कठायत, दमाई, कुलाल र सार्की लगायतले परापूर्वकाल देखि नै आफ्नै साइतमा दसैँको  टीका-जमरा  लगाउँदै  आएका छन् । .

घटस्थापना कै दिनमा सुरु भए पनि पूजा प्रायः दसैंको दिन दिउँसो ३ बजेतिर मात्रै सकिने भएकोले त्यसअघि दसैँको टीका लगाए गाउँमा अनिष्ट हुने विश्वास रहेको पुजारी लक्ष्मीरुद्र उपाध्याय बताउँछन् । ‘पूजा सकेर भगवती माईलाई मूल मन्दिरमा भित्र्याएपछि मात्रै गाउँलेले टीका जमरा लगाउनु पर्छ,’ उनले भने, ‘अरु अर्धपीठ हुन् । त्रिपुरासुन्दरी पूर्णपीठ हो । त्यसैले त्रिपुरासुन्दरीको नियमअनुसार काम गर्नुपर्छ ।

दसैँ टीकाको साइत बिहान हुने भए पनि त्रिपुराकोट गाउँमा भने बेलुकादेखि टीका ग्रहण र जमरा लगाउने चलन रहेको पुजारी उपाध्यायले जानकारी दिए । घरको काम सकेर साँझको समयमा परिवारका सबै सदस्य र आफन्तजनहरू एकै ठाउँमा भेला भएर त्रिपुराकोटवासीले अग्रजको हातबाट टीका थाप्ने र आशीर्वाद लिने चलन छ त्रिपुराकोट बासीको ।

दुई सयभन्दा धेरै घरपरिवारको बस्ती रहेको त्रिपुराकोटबाहेक डोल्पा जिल्लाका अरु गाउँमा भने पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले निर्धारण गरेको साइतमै दसैँको टीकाजमरा लगाउने चलन चलि आएको छ ।